Vết chấy rận cắn: nhận biết chấy và rận quần áo

Ngứa là triệu chứng chính, và đó là một phản ứng chứ không phải tổn thương. CDC gọi ngứa là triệu chứng phổ biến nhất khi bị chấy, cùng với cảm giác có gì bò hoặc nhột trên tóc, bồn chồn, khó ngủ, và vết loét trên da đầu do gãi có thể bị nhiễm trùng. Với rận quần áo, CDC mô tả ngứa dữ dội và phát ban do phản ứng dị ứng với vết cắn.

Điều khiến nhiều người bất ngờ là độ trễ: CDC cho biết có thể mất bốn đến sáu tuần mới xuất hiện ngứa ở lần đầu tiên một người bị chấy. Vì vậy khi bắt đầu ngứa thì chấy đã sinh sôi nhiều — đó là lý do các đợt kiểm tra ở trường học tìm chấy và trứng chấy thay vì chờ có triệu chứng.

Theo CDC, nhiễm rận quần áo kéo dài có thể làm da dày lên và sẫm màu ở những vùng bị cắn nhiều.

CDC đưa ra các kích thước dễ áp dụng. Chấy trưởng thành dài khoảng 2 đến 3 mm, cỡ bằng hạt vừng. Chấy non (nymph) trông giống con trưởng thành nhưng nhỏ hơn nhiều — cỡ đầu đinh ghim. Trứng chấy bám chắc vào sợi tóc trong phạm vi một phần tư inch tính từ da đầu, và thường được tìm thấy sau tai và gần gáy.

Quy tắc một phần tư inch đó là phần thiết thực nhất. Thứ gì bám chắc vào sợi tóc sát da đầu thì có đặc điểm như trứng chấy; thứ gì trượt dọc sợi tóc thì nhiều khả năng là gàu hoặc cặn sản phẩm dưỡng tóc. Chấy chủ yếu sống trên đầu nhưng cũng có thể được tìm thấy ở lông mày và lông mi.

Penn State Extension lưu ý rằng hầu hết các loài côn trùng cắn có thể nhìn thấy mà không cần phóng đại. Nếu bạn chải được một con ra bề mặt sáng màu, hãy chụp ảnh và ứng dụng sẽ nhận dạng nó.

CDC mô tả rận quần áo trưởng thành dài 2,3 đến 3,6 mm, cỡ bằng hạt vừng, có sáu chân, màu nâu nhạt đến trắng xám. Điểm khác biệt chính so với chấy là nơi chúng sống: rận quần áo sống trong quần áo và chăn ga gối, và tình trạng nhiễm rận được nhận biết bằng cách tìm thấy trứng và rận đang bò trong các đường may quần áo chứ không phải trên cơ thể.

CDC cho biết rận quần áo thường ảnh hưởng đến những người không được tiếp cận việc tắm rửa thường xuyên và quần áo sạch, bao gồm người vô gia cư, người tị nạn và người sống sót sau thảm họa. Chúng có thể lây truyền sốt phát ban dịch tễ, nhiễm Bartonella quintana và sốt hồi quy dịch tễ — điều mà chấy không được mô tả là có thể gây ra.

Việc điều trị tập trung vào vệ sinh: tắm và thay quần áo sạch ít nhất mỗi tuần một lần, giặt máy các đồ bị nhiễm bằng nước nóng tối thiểu 130°F và sấy ở nhiệt độ cao. CDC lưu ý rằng trong một số trường hợp có thể được kê thuốc diệt chấy rận (pediculicide), nhưng không cần thiết nếu thực hành vệ sinh đúng cách.

Với chấy, CDC cho biết tiếp xúc trực tiếp tóc chạm tóc là con đường lây truyền chính, ngoài ra cũng có thể lây qua dùng chung quần áo, lược, bàn chải tóc hoặc chăn ga gối. Thứ tự đó rất quan trọng: con đường đầu chạm đầu là chính, nên dùng chung mũ và lược là yếu tố nhỏ hơn so với việc trẻ em chụm đầu vào nhau.

Với rận quần áo, con đường lây truyền là qua quần áo và chăn ga gối, vì vậy lời khuyên kiểm soát của CDC là về giặt giũ và thay đồ chứ không phải điều trị trên da.

Bộ môn côn trùng học của University of Kentucky liệt kê chấy rận trong số các nguyên nhân gây vết cắn không rõ nguồn gốc, cùng với rệp giường, bọ chét và một số loài mạt, và cách chẩn đoán của họ cũng áp dụng ở đây như mọi trường hợp khác: câu hỏi quyết định là đã có ai thực sự nhìn thấy hoặc bắt được con côn trùng hay chưa.

CDC khuyên hỏi ý kiến nhân viên y tế nếu bạn chưa chắc chắn về chẩn đoán trước khi điều trị. Lời khuyên này đáng được coi trọng, vì điều trị chấy rận trong khi không hề có chấy rận là chuyện thường gặp và không có ích.

Lời khuyên của NHS về vết cắn và đốt áp dụng cho tổn thương do gãi: gặp dược sĩ nếu vùng da có dấu hiệu nhiễm trùng như nóng, đỏ, có mủ, sưng và đau. American Academy of Dermatology khuyên đi khám bác sĩ da liễu có chứng chỉ hành nghề ngay nếu bị phát ban, sốt, đau đầu hoặc đau nhức người sau khi bị côn trùng cắn, hoặc nếu vết cắn trông như bị nhiễm trùng.

Rận quần áo cũng là dấu hiệu của hoàn cảnh sống chứ không chỉ riêng việc thiếu vệ sinh — CDC gắn chúng với việc thiếu điều kiện tắm rửa và quần áo sạch. Giải quyết điều đó là một phần của việc điều trị. Không nội dung nào trên trang này là chẩn đoán.